از معرفت تا عمل: رسالت والای طلبگی

از معرفت تا عمل: رسالت والای طلبگی در کلام آیت‌الله برکتین

بخش اول: محورهای اصلی و نکات کلیدی درس

آیت‌الله برکتین ، با تأکید بر اصالت معرفت الله به عنوان هدف غایی خلقت، به تبیین جایگاه و رسالت خطیر طلبه در این مسیر می‌پردازند. ایشان مسیر طلبگی را فرصتی الهی برای نیل به توحید و خدمت به این آرمان می‌دانند.

• هدف خلقت و جایگاه انسان:
  • حدیث قدسی: “عبدی، خلقت الاشیا لأجلک و خلقتک لأجلی” (همه عالم برای تو و تو برای من آفریده شدی).
  • هدف اصلی از آفرینش، شناخت خداوند است؛ چنانچه امام حسین (ع) فرمودند: “ما خلق الخلق الا لیعرفوه…”
  • تمام احکام اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و عبادی در دین، باید با نگاهی توحیدی و نظام‌واره برای تحقق همین هدف (معرفت‌الله) پیاده شوند.
• لذت‌های زندگی و راه تعالی:
  • انسان در حیات زمینی با لذت‌های مادی (خوردن، خوابیدن) و خیالی (مال، مقام، دیده شدن) مواجه است.
  • لذت‌های عقلی و واقعی (ذکر خدا، مناجات، محبوبیت نزد خدا، شهادت) برتر هستند.
  • هنر انسان این است که از تمامی لذت‌ها و روابط دنیوی (خوردن، ازدواج، روابط اجتماعی، مدیریت و…) ابزاری برای رسیدن به معرفت‌الله بسازد و اجازه ندهد این امور، هدف اصلی را تحت‌الشعاع قرار دهند.

بخش دوم: رسالت و ویژگی‌های طلبه موفق

ایشان با نقل خاطره‌ای از دوران آغاز طلبگی (سال ۵۹) و تجربه تبلیغ تند و پرانرژی برای دانش‌آموزان و درک نیاز به رشد تدریجی، به تبیین ویژگی‌های مسیر درست طلبگی می‌پردازند:

• طلبه، منتخب و دعوت‌شده الهی:
  • طلبه شدن، یک رسالت و نعمت بزرگ الهی است؛ طلاب، منتخب و دعوت‌شده برای سربازی امام زمان (عج) و انجام رسالت‌های بزرگ برای دین هستند.
  • باید دست از دست امام زمان (عج) نکشید و قدردان این نعمت بود (شکرگزاری).
• ویژگی‌های سه‌گانه مسیر طلبگی:
  • علم: تلاش درسی و کسب ابزار استنباط (ادبیات، اصول و…)، که عین عبادت و توحید است و باید با وضو، توجه و احترام به استاد و کتاب صورت گیرد.
  • تقوا (عمل لله): عمل به آموخته‌ها برای خدا، که مقدمه رشد و “عظیم” شدن (به تعبیر حدیث: عالم لِله، عامل لِله، مُعلِّم لِله) است.
  • بصیرت: خدمت به نظام، انقلاب و رهبری به عنوان فروعات توحید و مظاهر محبت خدا در این عصر.
• اهمیت شب و سحرخیزی:
  • عبادت و ذکر شبانه (نماز شب، مناجات، قرآن و صلوات) پشتوانه روز و فعالیت‌های اجتماعی است و روز پرثمر طلبه را تأمین می‌کند.
  • نشاط و امیدواری در این مسیر، شرط اصلی موفقیت و دوری از کسالت و افسردگی است.

بخش سوم: تضمین آینده و امید به عنایت معصومین

آیت‌الله برکتین با ذکر دو واقعه مهم، به طلاب دلگرمی می‌دهند و آینده آنان را تحت عنایت ائمه (ع) می‌دانند:

• رؤیای آیت‌الله گلپایگانی: ایشان از رؤیای آیت‌الله العظمی گلپایگانی (مرحوم) در دوران سخت رضاخان یاد می‌کنند که حضرت امیرالمؤمنین (ع) را در حال “گل کاشتن” در باغچه دارالشفاء (حوزه) دیدند؛ تعبیر این بود که حضرت، آینده حوزه را با تربیت افرادی چون امام خمینی (ره) تضمین کرده‌اند.
• مکاشفه علامه طباطبایی: علامه در عالم مکاشفه از امام زمان (عج) می‌پرسند: “در مشکلات چه کنیم؟” حضرت می‌فرمایند: “ما را به ریزه‌خواران سفره من قسم بدهید“؛ و در پاسخ به سؤال بعدی علامه که آیا از این طلاب راضی هستید؟ فرمودند: “غیر از این‌ها من چه کسی را دارم؟”
  • این نشان می‌دهد که طلاب، یاران و دستگیران اصلی امام زمان (عج) هستند.

نتیجه‌گیری و هشدارها

• محبت به خدا در عمل، در محبت و خدمت به اولیای الهی و شیعیان و مؤمنین (مانند هم‌حجره‌ای، همسر، استاد و جامعه) محقق می‌شود.
• استاد خوب و مهذب (فاضل، انقلابی، متعهد به توحید) در تربیت و جهت‌دهی طلبه نقشی حیاتی دارد؛ چرا که شاگرد، کپی استاد می‌شود.
• سقوط و بدعاقبتی: کسی که قدر این نعمت بزرگ (طلبگی) را نداند و آن را پس بزند، سقوطی بدتر از کسی خواهد داشت که اصلاً وارد این راه نشده است.
• دغدغه‌های مادی: دغدغه شغل، مدرک، ازدواج و رزق و روزی نباید مانع هدف اصلی شود؛ این امور را حضرت خود ضمانت و تأمین خواهند کرد، به شرط آنکه طلبه به وظیفه اصلی خود (کسب علم و تقوا برای توحید) عمل کند.